Deze opdracht omvat de nieuwbouw van een gemeentelijk zwembad voor Ravels-Weelde. EILAND 7 architecten voert voor dit project zowel het architecturale ontwerp, studie van de technische installaties als de uitvoering van de werken uit.

Terrein

Het terrein van de werken maakt onderdeel uit van een groter perceel van de gemeente Ravels waarop een heleboel centrumfuncties zijn ondergebracht zoals het gemeentehuis, het marktplein, de sporthal Molenslop, de gemeentelijke werkplaatsen, het bestaande gemeentelijk zwembad en de gemeentelijke basisschool die op korte termijn ook vervangen wordt door een nieuwbouw.

De keuze van de inplanting van het nieuwe zwembad op deze site is ingegeven door een minimale inname van terrein in combinatie met het creëren van een gemeenschappelijke toegang voor sporthal en zwembad. De plaats die zal worden ingenomen door het nieuwe zwembad omvat momenteel een groenzone die als buffer werkt tussen de gesloten gevel van de kleedkamers van de sporthal en de voorliggende parking.

Aangezien het bestaande zwembad blijft functioneren tijdens de realisatie van het nieuwe zwembad en de gemeente het marktplein in zijn huidige toestand wenst te behouden is gekozen om het nieuwe zwembad voor de sporthal te plaatsen, met enkel een kleine tussenruimte van 4m (om technische redenen).

Het zwembad wordt evenwijdig met de sporthal ingeplant, waarbij het lage inkomvolume aantakt op de huidige toegang tot de sporthal.

Volumes en materiaalgebruik

Het nieuwe zwembad bestaat uit 3 hoofdvolumes die ieder op zich andere functies herbergen.

Het voorste, lage volume omvat de inkomhal, toegang tot de kleedkamers en de personeelslokalen. Dit volume wordt bekleed met een donkerbruine baksteen. Om de bezoeker een droge toegang tot het gebouw te verschaffen is een grote overluifeling gecreeërd met 2 inkomsassen: één voor de sporthal, één voor het zwembad. De inkomsas tot de sporthal ligt op het niveau van de buitenaanleg. Om het zwembadgedeelte te bereiken dient gebruik gemaakt te worden van enkele treden of een hellingsbaan, aangezien het zwembad (incl. kleedkamers) 80cm hoger gelegen is.

Het tweede, grootste volume van het gebouw omvat de zwemhal. Dit volume wordt voorzien van een lichtgrijze gevelpleister op isolatie en staat op een sokkel van bruine baksteen. Deze sokkel laat toe om een transparante doos te creëren, met grote glaspartijen aan zowel de langs-als kopse zijde van het zwembad, zonder dat de gebruiker van het zwembad moet vrezen voor inkijk vanaf de naastliggende parking/marktplaats. De zwemhal vormt het grootste volume van het gebouw, hoewel het zowel in lengte, breedte als hoogte moet onderdoen voor de achterliggende sporthal. Om geen bijkomende visuele hinder te veroorzaken in de Straatakkers (in tegenstelling tot de hoge blinde gevel van de sporthal) is geopteerd om voldoende afstand te behouden tot de straat en deze kopse gevel ook als een volwaardige gevel uit te werken. Daarom zijn ook aan deze zijde grote glaspartijen in de zwemhal voorzien. Om oververhitting van de zwemhal via de grote glaspartijen te vermijden worden beide gevels voorzien van een permanente metalen zonwering.

Het derde volume omvat de kleedkamers en is opgevat als een laag, langwerpig volume dat evenwijdig met het lage kleedkamervolume van de sporthal wordt opgesteld. Ook dit volume wordt afgewerkt met een donkerbruine gevelsteen.

Materiaalkeuze

De keuze van de materialen (gevelmetselwerk, buitenbepleistering, blauwe steen, aluminium schrijnwerk) worden mede bepaald door de strenge eisen die worden gesteld door de functie van het gebouw. In het zwembad zijn er extreme omstandigheden door de hoge temperatuur en vochtigheid en de aanwezigheid van chloor waarin de voorgestelde materialen optimaal functioneren.

De contrastwerking tussen het grote volume van de zwemhal en de twee omringende lagere volumes wordt verdergezet in de materiaalkeuze. Het volume van de zwemhal wordt afgewerkt in een lichtgrijze gevelpleister, de omringende volumes worden uitgevoerd in donkerbruin gevelmetselwerk. Beide materialen combineren een grote dampopenheid met een grote onderhoudsvriendelijkheid. Het donkergrijze aluminium buitenschrijnwerk vormt een goed contrast met zowel de gevelpleister als het metselwerk.

Om vervelende inkijk van de parking in de zwemhal te beperken, wordt, behalve het plaatsen van de zwemhal op een sokkel in gevelmetselwerk, bovendien de onderste zone van de grote glaspartijen uitgevoerd in mat glas. Zo voelt de zwemmer zich niet bekeken t.o.v. de parking.

Bereikbaarheid van het gebouw

De bestaande centrumparking die gemeenschappelijk gebruikt wordt voor sporthal, gemeenteschool en zwembad blijft behouden, doch wordt verkleind in oppervlakte door de inplanting van het nieuw zwembad. Het nieuwe zwembad neemt immers een deel van de hudige parking in. De diensttoegang (voor gemeentevoertuigen) in asfaltering aan de zijde van de Straatakkers komt te vervallen. De bestaande in- en uitrit naar de parking via de Gemeentelaan en de circulatie op de parking blijft behouden. Ook de bestaande verharding, indeling en aanplantingen rondom de parking blijven maximaal behouden.

De naastliggende gemeenteschool wordt op korte termijn tevens afgebroken en vervangen door een nieuwbouw. De zone tussen de sporthal, het nieuwe zwembad en de gemeenteschool is voorbehouden voor voetgangersverkeer.

De integratie van het gebouw in de omgeving

Een nieuw zwembad is op gemeentelijk vlak een vrij groot gebouw, dat in veel gevallen ervaren wordt als een gesloten doos. Met deze twee risicofactoren is van bij het begin van het ontwerp van het zwembad te Ravels rekening gehouden.

De inplanting van het zwembad tegen het massieve volume van de bestaande sporthal zorgt ervoor dat het gebouw veel minder massief oogt. Het zwembad is zowel in hoogte als breedte een maat kleiner dan het gesloten volume van de sporthal.

Bovendien is het gesloten volume van de kleedkamers “weggestopt” achter het open, uitnodigende volume van de zwemhal.

Om te vermijden dat de hoge, gesloten gevel van de sporthal langsheen de Straatakkers een verderzetting zou krijgen in de gevel van het nieuwe zwembad, wordt ook deze zijde uitgewerkt als een echte voorgevel, met grote glaspartijen in de zwemhal. Het grondplan van het nieuwe gebouw is erg compact opgebouwd, waardoor de gevel langsheen de Straatakkers zch op grote afstand van de straat bevindt.

Het nieuwe gebouw nestelt zich als het ware voor de sporthal, en plaatst in ruil van de bestaande gesloten gevel een uitnodigende beweging, waarbij het nieuwe inkomvolume zich opent van de sporthal naar de parking toe.

Technische installaties

Aangezien een publiek zwembad als gebouw één van de grootste energieverbruikers is van een gemeente, is veel aandacht besteed aan de integratie van diverse energiebesparende technische installaties, waaronder :

  • Recuperatie van het spoelwater van de filters als « grijs » water voor de schoonmaak van het gebouw en spoeling van de toiletten
  • Recuperatie van het regenwater als grijs » water voor de schoonmaak van het gebouw en spoeling van de toiletten
  • Recuperatie van de warmte uit het spoelwater van de filters d.m.v. een wamtepomp
  • Installatie van traagwerkende, energiezuinige zand/hydroantracietfilters voor de warterbehandeling
  • Installatie van specifieke zwembadluchtgroepen met recuperatie van de warmte bij ontvochtiging
  • Bewegingsdetectie in personeellokalen
  • ….

Er wordt geen gebruik gemaakt van een traditionele ontsmetting m.b.v. een aparte chloor- en zuuropslag. In plaats hiervan wordt een chloor-in-situ-installatie voorzien, waarbij m.b.v. zoutelektrolyse ter plaatse chloor wordt aangemaakt. Dit heeft een groot voordeel naar veiligheid voor alle gebruikers van het zwembad.